Vào ngày mùng 3 tháng 3 Âm lịch hằng năm, nhiều gia đình Việt lại chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Hàn Thực để dâng lên bàn thờ tổ tiên. Đây là một trong những phong tục truyền thống lâu đời, thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với ông bà, tổ tiên và cũng là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau.
Khác với những ngày lễ lớn như Tết Nguyên Đán, Tết Hàn Thực không cần mâm cao cỗ đầy mà chủ yếu là những món ăn giản dị nhưng mang nhiều ý nghĩa như bánh trôi, bánh chay. Tuy đơn giản nhưng mỗi món ăn đều thể hiện nét đẹp văn hóa và truyền thống của người Việt.
Vậy mâm cỗ cúng Tết Hàn Thực 3/3 gồm những gì và chuẩn bị như thế nào cho đúng phong tục? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Tết Hàn Thực 3/3 Là Gì?
Tết Hàn Thực có nguồn gốc từ văn hóa phương Đông, trong đó “Hàn Thực” có nghĩa là đồ ăn lạnh. Tuy nhiên khi du nhập vào Việt Nam, ngày lễ này đã được người Việt biến đổi cho phù hợp với phong tục và văn hóa bản địa.
Ở Việt Nam, Tết Hàn Thực chủ yếu là ngày làm bánh trôi bánh chay để cúng tổ tiên. Người Việt không kiêng nấu nướng trong ngày này, mà ngược lại, nhiều gia đình còn cùng nhau chuẩn bị các món ăn truyền thống để dâng lên bàn thờ.
Tết Hàn Thực vì vậy trở thành một nét đẹp văn hóa đặc trưng, vừa mang ý nghĩa tâm linh vừa thể hiện sự gắn kết gia đình.

Ý Nghĩa Của Mâm Cỗ Cúng Tết Hàn Thực
Mâm cỗ cúng ngày 3/3 Âm lịch tuy đơn giản nhưng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc trong văn hóa Việt Nam.
Tưởng nhớ tổ tiên
Đây là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu kính, tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên đã khuất.
Gìn giữ nét đẹp truyền thống
Phong tục làm bánh trôi bánh chay trong ngày Tết Hàn Thực đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần của văn hóa ẩm thực Việt.
Biểu tượng của sự đoàn viên
Những viên bánh trôi tròn trịa tượng trưng cho sự trọn vẹn, may mắn và sum vầy.
Giáo dục thế hệ trẻ
Nhiều gia đình cho trẻ nhỏ tham gia làm bánh cùng ông bà, cha mẹ để hiểu hơn về phong tục truyền thống của dân tộc.

Mâm Cỗ Cúng Tết Hàn Thực 3/3 Gồm Những Gì?
Một mâm cỗ cúng Tết Hàn Thực chuẩn phong tục thường gồm những lễ vật đơn giản nhưng trang trọng.
Bánh trôi
Bánh trôi là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết Hàn Thực.
Bánh được làm từ bột gạo nếp, bên trong có nhân đường phên hoặc đường mật. Khi luộc chín, bánh sẽ nổi lên mặt nước – tượng trưng cho sự may mắn và thuận lợi.
Bánh trôi thường được bày trong bát hoặc đĩa, rắc thêm vừng rang để tăng hương vị.

Bánh chay
Bánh chay có kích thước lớn hơn bánh trôi và thường có nhân đậu xanh nghiền nhuyễn.
Bánh được ăn cùng nước đường ngọt thanh, thêm dừa nạo hoặc vừng rang, tạo nên hương vị thơm ngon đặc trưng.
Hoa tươi và hương
Một mâm cỗ cúng truyền thống không thể thiếu:
-
Hương thơm
-
Hoa tươi
-
Nước sạch
Những lễ vật này tượng trưng cho sự thanh khiết và lòng thành kính của con cháu.
Trái cây
Nhiều gia đình cũng chuẩn bị thêm đĩa trái cây tươi để mâm cỗ thêm đầy đủ và đẹp mắt.
Cách Bày Mâm Cỗ Tết Hàn Thực Đẹp Và Trang Nghiêm
Để mâm cỗ cúng ngày 3/3 thêm trang trọng, gia đình có thể bày trí theo cách đơn giản như:
-
Đặt bánh trôi và bánh chay ở trung tâm mâm lễ
-
Hai bên là hoa tươi và trái cây
-
Phía trước đặt chén nước hoặc trà
Điều quan trọng nhất vẫn là sự gọn gàng, sạch sẽ và lòng thành khi dâng lễ.

Để mâm cỗ cúng Tết Hàn Thực thêm trang nhã và đậm nét truyền thống, nhiều gia đình lựa chọn bát đĩa gốm sứ Bát Tràng để bày bánh trôi bánh chay.
Gốm Bát Tràng nổi tiếng với vẻ đẹp mộc mạc, tinh tế và độ bền cao. Những chiếc bát gốm men trắng, đĩa gốm men ngà hay bát gốm men rạn giúp tôn lên vẻ thanh nhã của món ăn truyền thống và làm cho mâm cỗ thêm trang trọng.
Một số cách bày mâm cỗ phổ biến:
-
Bát gốm nhỏ để bày bánh trôi
-
Bát sâu lòng để đựng bánh chay cùng nước đường
-
Đĩa gốm tròn để bày lễ vật
-
Chén gốm nhỏ để dâng nước hoặc trà
Sự kết hợp giữa món ăn truyền thống và đồ gốm Bát Tràng giúp mâm cỗ cúng trở nên hài hòa, ấm cúng và mang đậm bản sắc văn hóa Việt.
Bài cúng Tết Hàn thực 2025 chuẩn theo văn khấn cổ truyền Việt Nam
- Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
- Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị tôn thần.
- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, cùng chư vị tôn thần.
- Con kính lạy cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ, thúc bá, đệ huynh, cô di, tỷ muội họ nội họ ngoại.
- Tín chủ chúng con là… ngụ tại…
- Hôm nay là ngày… (đọc ngày theo âm lịch) gặp tiết Hàn thực, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương, dâng lên trước án.
- Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
- Chúng con kính mời các cụ tổ khảo, tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ… (họ của gia chủ) cúi xin thương xót cho con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
- Tín chủ con lại kính mời vong linh các vị tiền chủ, hậu chủ ngụ trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai âm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận, trên bảo dưới nghe.
- Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
Lưu ý khi cúng Tết Hàn thực
Bên cạnh những lễ nghi cần thực hiện, tết Hàn thực cũng có những điều kiêng kỵ quan trọng, bao gồm:
Kiêng cúng bánh trôi nhiều màu: Tết Hàn thực là ngày cúng lễ gia tiên, lễ Phật nên trọng sự thanh tịnh, đơn giản, vậy nên bánh chỉ cúng màu trắng tự nhiên.
Kiêng chuyển chỗ ở: Theo dân gian, vong linh người đã khuất thường theo sát gia đình vậy nên chuyển nhà vào ngày Tết Hàn thực sẽ khiến nhà cửa bị xáo trộn, không tốt lành.
Kiêng chưng hoa quả có gai, vị đắng: Ngụ ý tránh mang đến tai ương, đau khổ, cuộc sống chịu nhiều cay đắng, khó khăn hơn.
Kiêng cúng hoa ly, hoa sứ, hoa vạn thọ: Tránh mang đến vận xui cho gia đình
Gốm Xưa – Tinh Hoa Gốm Sứ Bát Tràng Cho Mọi Gia Đình Việt
Nếu bạn đang tìm kiếm bát đĩa gốm đẹp để bày mâm cỗ Tết Hàn Thực, các sản phẩm từ Gốm Xưa là lựa chọn được nhiều gia đình yêu thích.
Gốm Xưa chuyên cung cấp các sản phẩm gốm sứ Bát Tràng chính gốc, với thiết kế tinh tế, đa dạng mẫu mã và phù hợp với nhiều không gian gia đình Việt.
Sản phẩm không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn đảm bảo an toàn khi sử dụng cho thực phẩm, nhờ quy trình nung ở nhiệt độ cao và loại bỏ hoàn toàn chì độc hại.
🏺 GỐM XƯA – TINH HOA GỐM SỨ BÁT TRÀNG 🏺
Chúng tôi không ngừng đưa ra thị trường những sản phẩm thiết kế độc đáo, tinh tế, đa dạng nhằm phục vụ xu hướng thịnh hành của thị trường.
➡ Chúng tôi cam kết:
💯 Hàng Bát Tràng chính gốc
💯 Nung ở nhiệt độ cao, khử hoàn toàn chì – an toàn cho người sử dụng
💯 Bảo hành 1 đổi 1 nếu lỗi do nhà sản xuất
👉🏻 Mẫu mã đa dạng, luôn được cập nhật
👉🏻 Giá cực tốt – hàng luôn có sẵn
☎️ Liên hệ: 0976.346.301
🌐 Website: https://battrangceramics.com
🚚 Giao hàng & vận chuyển toàn quốc
Mâm cỗ cúng Tết Hàn Thực 3/3 không chỉ là một nghi lễ tâm linh mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt. Những món ăn giản dị như bánh trôi, bánh chay chứa đựng ý nghĩa về sự đoàn viên, lòng hiếu kính và sự gắn kết gia đình.
Trong cuộc sống hiện đại, việc giữ gìn những phong tục truyền thống như Tết Hàn Thực chính là cách để mỗi gia đình trân trọng cội nguồn và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Một mâm cỗ giản dị được bày trong những chiếc bát đĩa gốm Bát Tràng không chỉ đẹp mắt mà còn mang lại cảm giác ấm cúng, trang nghiêm – đúng với tinh thần của ngày lễ truyền thống này.